O autorze
Zapraszam dorosłych do świata nastolatków, o którym często nie mają zielonego pojęcia. Jestem autorem książki „Zakaz wstępu! O młodzieżowej (pop)kulturze i relacjach społecznych”, prowadzę stałą rubrykę "Świat młodzieżowych fascynacji" w „Problemach Opiekuńczo-Wychowawczych”. Pracuję w instytucie badawczym jako m.in. redaktor czasopism naukowych.

Gdzie są idole nastolatków, gdy młodym ludziom dzieje się krzywda?

Kolejny czternastolatek popełnił samobójstwo. Miał na imię Kacper i chodził do gimnazjum. Oczywiście był ofiarą przemocy rówieśniczej, której dorośli nie zapobiegli (to nie tylko szkoła, także środowisko pozaszkolne). Wystarczyło, że ubierał się inaczej, był może bardziej wrażliwy niż reszta i wcale nie musiał być gejem, jak można przeczytać w artykułach, by stać się ofiarą homofobii. Nie wytrzymał i stał się dramat. Bardzo współczuje rodzicom. To nie powinno się wydarzyć! I nie powinno się powtórzyć.

Sytuacja bardzo podobna do śmierci Domika z Bieżunia, o którym pisałem, apelując do ówczesnej minister edukacji (wtedy była końcówka rządów PO). Teraz taki apel jest bezcelowy, „dobra zmiana” nie wprowadzi do szkół warsztatów antydyskryminacyjnych czy nie uruchomi dodatkowej akcji dla ofiar przemocy rówieśniczej, a już na pewno nie przejmie się losami młodych osób LGBTQ. Można apelować indywidualnie do nauczycieli, by reagowali, do pedagogów szkolnych, którzy potrafią dość dobrze zorientować się w sytuacji dziecka i dobrze działają. Bardzo trudno jest dziś być nastolatkiem. Brońcie dzieciaków i wspierajcie za wszelką cenę!



Jest całe grono idoli, którzy mogliby być wsparciem dla swoich fanów. Mamy zatrzęsienie niezwykle popularnych youtuberów – bardzo wpływowych ludzi, którzy mogą być lepszymi przekazicielami treści niż rodzice czy nauczyciele, za którymi młodzi pójdą i których mogą posłuchać. To jest niewykorzystany potencjał, a poza działalnością charytatywną, do której wielu z nich się przyznaje, mogliby wspierać także słowem i dodawać otuchy. Nastolatek w gimnazjum (lub w siódmej klasie) musi zrobić jedno – przetrwać. Tylko tyle i aż tyle. W szkole średniej powinno być łatwiej. Potem w dorosłym życiu, na studiach, gdziekolwiek, już sobie poradzi.

Bycie idolem nastolatków to także zobowiązanie. Po pierwsze niepełnoletnia grupa fanów często decyduje o być albo nie być swojego idola. Po drugie idol także dopasowuje się do swoich fanów, a przez media społecznościowe ma z nim nieustanny kontakt. Rozumiem, że ciężar odpowiedzialności za konkretną osobę nie leży w kompetencjach idola, bo faktycznie trzeba mieć kompetencje psychologa, by umieć z załamanym człowiekiem rozmawiać, tego nie oczekuję, sam bym nie potrafił. Ale pewne wzorce zachowań mogliby kreować oraz wyraźnie opowiadać się za poszanowaniem innych ludzi.

Daleko nam do Stanów Zjednoczonych. Kiedy nastolatek gnębiony w szkole, ofiara homofobii, popełniła samobójstwo, Lady Gaga reagowała od razu. Spotykała się z prezydentem Obamą, nagłaśniała sprawę. Miley Cyrus założyła własną organizację The Happy Hippie Foundation wspierającą młode osoby LGBTQ. Demi Lovato produkuje dziesiątki twittów, gdy coś złego się wydarza (jak w przypadku sprawy Keshy). O Madonnie nie wspominając, bo każde jej przemówienie w ważnej sprawie jest mądre i przemawia do ludzi. W zasadzie każda wielka gwiazda nie ma oporów, by mówić wprost i głośno w ważnych sprawach. I jakoś przez to nie traci fanów czy kontraktów. Hajs się nadal zgadza.

Można bagatelizować te głosy gwiazd, ale myślę, że obecnie to jedna z niewielu „instancji”, którą młodzież jeszcze szanuje i z której zdaniem się liczy. Warto wspomnieć, że w Polsce dość słyszalne są rozmaite głosy Dody czy Edyty Górniak, które starają się zawsze mieć dobre słowo dla fanów. Do grona sojuszników osób LBTQ dołączyła Agnieszka Włodarczyk czy Julia Kamińska. Rafał Maślak po śmierci Dominika z Bieżunia napisał list do ówczesnej premier Ewy Kopacz. Bardzo to szanuje, bo nie musiał kiwnąć palcem. Tylko nie są to popularne postawy wśród aktualnych idoli.

Apeluję do idoli o wykorzystanie swojej popularności w naprawdę słusznej sprawie. Zarabiacie na tych dzieciakach, zróbcie kilka postów, nic więcej. Poniższe przykłady nie mają na celu napiętnowania gwiazd, bo nie chce nikogo piętnować, zwłaszcza że nie wiem, jak zareagują, po prostu tacy idole przyszli mi do głowy w momencie pisania tekstu i oni świetnie by się sprawdzili w takiej roli. Sprawdziłem dzisiejszego Facebooka i co zobaczyłem u największych idoli nastolatków w Polsce: Margaret (630 tys. fanów) – posty z Opola, Cleo (1,2 mln fanów) pracuje nad nowym teledyskiem, Ewa Farna (770 tys. fanów) o montowaniu dokumentu na swój temat, Dawid Kwiatkowski (313 tys. fanów) post sprzed dwóch dni o nagraniach do programu muzycznego, Maffashion (900 tys. fanów) szuka fotobudki na imprezę urodzinową, Blowek (890 tys. fanów) rozdaje klawiatury w konkursie. A przecież te gwiazdy mają inne kanały, na Instagramie Maffashion, Littlemooonster96 czy Daynn mają powyżej miliona followersów, kanał Blowka na YouTubie subskrybuje ponad trzy miliony osób, a przecież spora gruba youtuberów ma milionowe zasięgi.

Te kilka osób to już ogromne źródło przekazu. Naprawdę można pomóc komuś, wrzucając między postami kilka ważnych adresów, namiarów, słów wsparcia i otuchy. Choćby przekaz: „wytrzymajcie, szukajcie pomocy, nie jesteście sami”. To nie kosztuje wiele.

Wielka szkoda Kacpra, bo mógł żyć. Ale Kacper nie jest jedyną ofiarą przemocy rówieśniczej. Takich dzieciaków jest cała masa. W instytucję szkoły jako ośrodka wsparcia młodych ludzi, zwłaszcza ofiar homofobii, jakoś nie wierzę - z wiadomych względów. Wierzę za to w nauczycieli i pedagogów szkolnych. Wierzę też w idoli nastolatków, którzy co prawda nie zastąpią instytucji czy terapii, ale nie o to chodzi. Zmasowane głosy potępiające przemoc mogłyby by być najlepszą kampanią społeczną.

Gdzie szukać pomocy:
Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę: numer 116 111, więcej informacji o instytucjach pomocowych dla dzieci i młodzieży w linku

Telefon zaufania Lambdy Warszawa


Pomoc psychologiczna organizowana przez Kampanię Przeciw Homofobii



Moje wcześniejsze posty związane z tematem:
Koniec z samobójstwami nastolatków. Pani minister, czas działać!
Sprawa Keshy. Kobiece gwiazdy muzyki przeciwko kulturze gwałtu
Lady Gaga w podręczniku zagrożeniem dla rodziny?
Ty imigrancie!
Conchita, Biedroń, Grodzka w gimnazjalnej gablocie i ostry sprzeciw wójta
Trwa ładowanie komentarzy...